سیستم دفاعی

اغلب بیماریهایی که ما بدان مبتلا میشویم بیماریهای عفونی هستند. در صورت بروز علائم بیماری می فهمیم که مهاجم به سلول حمله کرده آنرا تضعیف نموده و درانتها منجر به مرگ سلول گشته است. برخی ازاین مهاجمان باکتریها هستند که...

اغلب بیماریهایی که ما بدان مبتلا میشویم بیماریهای عفونی هستند. در صورت بروز علائم بیماری می فهمیم که مهاجم به سلول حمله کرده آنرا تضعیف نموده و درانتها منجر به مرگ سلول گشته است. برخی ازاین مهاجمان باکتریها هستند که موجب بیماریهایی چون سل و تیفوئید میگردند، برخی دیگر از این مهاجمان ویروسها هستند که بیماریهایی چون گریپ و یا ایدز راموجب میشوند و برخی دیگرمهاجمانی چون قارچها هستند که بیماریها همچون میکوز (قارچ ) را باعث میگردند. برخی از بیماریها نیز در اثر نفوذ میکروبها و انگلها به درون ارگانیسم پدید میایند. اما منشا هرکدام از این بیماریها هرچه که باشد سیستم دفاعی ما درمقابل آن بپاخاسته و به مقاومت با دشمن میپردازد . معمولا" سیستم دفاعی ازگلبولهای سفید تشکیل میشوند که درخون و سیستم لنفاوی ما درجریان هستند وازتقسیم سلولهای ریشه ای درمغز استخوان پدید میایند. گلبولهای سفید درهرلحظه و هر نقطه ازجسم ما آماده حمله و ازکار انداختن مهاجمین هستند. این سلولها بنام ایمن سازان یا مدافعان سیستم دفاعی مشهورند و دارای ساختارهایی گوناگون و پیچیده میباشند.
سیستم دفاعی یا ایمن سازنده ارگانیسم انسان دارای دو عملکرد عمده است: اول دفاع طبیعی، سپس دفاع ویژه.
دفاع طبیعی خصوصا" به نابودی سلولهای سرطانی میپردازد. این کار بوسیله لنفوسیتهای قاتل یا ماکروفاژها صورت میگیرد. لنفوسیتها سلولهای اصلی در سیستم دفاعی ارگانیسم ما محسوب میشوند. چندین نوع لنفوسیت وجود دارد که دارای ماموریتهای گوناگون هستند، اما همیشه و هرجا که باشند به دفاع از جسم ما درمقابل عوامل بیماری زا میپردازند. لنفوسیتهای قاتل 3 تا5 درصد از لنفوسیتهای خونی ماراتشکیل میدهند و به محض پیدایش یک سلول سرطانی بی وقفه در جسم ما پدید میایند تا برای نابودی آنها اقدام نمایند. البته لنفوسیتهای قاتل و ماکروفاژها به هنگامیکه تعداد سلولهای سرطانی بیش از حد نبوده باشد و ارگانیسم در مقابل آنها هوشیارانه عمل کرده باشد میتوانند به موفقیت کامل دست یابند.
دفاع ویژه دارای پیچیدگی عملکرد است. در این نوع دفاع هدف نه تنها از بین بردن مهاجم است بلکه مرحله به مرحله تمامی سیستم دفاعی ارگانیسم برای مقابله با مهاجم متشکل و آماده میگردد. صحنه مبارزه همیشه بدین ترتیب است : به محض ورود مهاجم به درون ارگانیسم که از طریق راههای تنفسی، پوست و مخاطها صورت میگیرد سلولهای دفاعی و ماکروفاژها سریعا" از خود عکس العمل نشان داده به مهاجم هجوم برده آنرا درخود احاطه کرده و هضم مینماید. اما کار دفاع به این مرحله ختم نمیشود، درصورتیکه مهاجم یک ویروس بوده باشد احتمالا" توانسته به درون سلول نفوذ نماید و بدلیل خاصیت انگلی خود کار تکثیر راآغاز کرده باشد. وقتی یک سلول بلعنده میکروارگانیسم (ماکروفاژ) یک مهاجم را احاطه کرده باشد درسطح مهاجم آنتی ژنهایی ترشح میگردند، بدین ترتیب آنتی ژنهای ترشح شده بر سطح ماکروفاژها میتواند نشانگر وجود یک جسم خارجی باشد
و بوسیله دیگر سلولهای سیستم دفاعی شناسایی گردد . شناسایی ویروسهایی که به درون ماکروفاژها کشیده شده اند بوسیله گروه مشخصی از لنفوسیتها صورت میگیرد که بنامهای لنفوسیتهای کمکی یا T4 مشهورند.
توضیحاتی که درمورد مکانیسم سلولی به شما عرضه میگردد ساده ترین شکل برای نمایش عکس العمل سیستم دفاعی ما در مقابل ویروس است، درمورد شناخت بهتر عملکرد HIV به ادامه مطلب توجه کنید.
سلولهای T4 پس از تشکیل در تیموس که غده ای واقع در گردن است باقی میمانند، به همین دلیل اختصار کلمه T رابر آن نهاده اند.این سلولها (T4) از بدو دوران جنینی در تیموس استقرار می یابند، ماموریت آنها تشخیص تفاوت بین پروتئینهای ارگانیسم انسان و پروتئینهای مهاجمین است. لنفوسیت T4 به محض شناسایی آنتی بادیهای مهاجم فعال شده و به تقسیم خود میپردازند، آنها مولکولهایی از خود صادر می نمایند که پیام رسانان اولیه بشمار میروند. این پیام رسانان به تمام ارگانیسم ارسال میشوند تا دیگر سلولهای دفاعی و کل ارگانیسم را از وجود یک جسم مهاجم و خطر احتمالی انتشار آن آگاه ساخته و هشدار دهند. این پیام دهندگان شیمیایی فرستاده شده بوسیله لنفوسیت T4 به " سیتوکین" ها شهرت دارند. درخصوص ایدز از سیتوکینی بنام اینترلوکین 2 زیاد سخن بمیان میاید. اینترلوکین 2 وظیفه آگاه ساختن لنفوسیتهای T8 را به عهده دارند که آنهانیز به نوبه خود وظیفه مشخصی را عهده دار هستند. سلولهای T8 به محض آگاهی از وجود آنتی ژنهای مهاجم ترشح شده به سطح ماکروفاژها مبدل به سلولهای قاتل میگردند که ماموریتشان نابودسازی سلولهایی است که بوسیله ویروسها تسخیر شده اند، زیرا از این پس سلولهای آلوده نیز یک جسم خارجی محسوب گشته و بیگانه هستند.

دفاع ویژه سیستم دفاعی ما بعلاوه این عکس العملهای سلولی شیوه ای دیگری را نیز برای مبارزه در مقابل مهاجم در پیش میگیرد که به آن عکس العمل هومورال گفته میشود. بدین معنا که جسم بدون استفاده ازکمکهای جانبی خارج از بدن (همچون داروها) آغاز به ترشحات هورمونی مینمایند که بصورت یک سری

عکس العملهای شیمیایی درونی ظاهر میشوند. در این شیوه نیز لنفوسیتها کارساز هستند بویژه لنفوسیتهای B . هنگامیکه لنفوسیتهای B پیام را از T4 دریافت مینمایند خود را مبدل به یک دستگاه شیمیایی فعال نموده و مولکولهایی تولید مینمایند که به آنتی بادیها مشهورند. آنتی بادیها خود را با آنتی ژنهای مهاجم ترکیب نموده و از درون آنها را خنثی مینمایند. بدین ترتیب عملکرد شوم مهاجم از بین میرود.

بدین ترتیب دیدیم که سیستم دفاعی ما درسه مرحله پاکسازی بزرگی را به انجام میرساند: مهاجم بوسیله لنفوسیتهای قاتل و یا ماکروفاژها بلعیده شده و هضم میگردند، سلولهای آلوده به ویروس بوسیله سلولهای T8 نابود میگردند تا از انتشار ویروس جلوگیری شود، آنتی ژنهای مهاجم بوسیله آنتی بادیهای ترشح شده از لنفوسیتهای B خنثی گشته وازبین میروند. در صورت موفقیت سیستم دفاعی مبارزه به پیروزی می انجامد و شخص مبتلا از بیماری رهایی می یابد. متاسفانه جریان همیشه به این شکل پایان نمی یابد به خصوص اگر مهاجم ویروس ایدز یا همان HIV باشد.

برای مشاهده اخبار مشابه با عنوان "سیستم دفاعی" کلیک کنید.

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات

جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار

تبلیغات